Choroby stóp

skora4aStopy często są zaniedbywane przez to mogą z czasem sprawiać nie małe problemy. Najczęstsza i jedną najgorszych dolegliwość stóp są halluksy. Mamy z nimi docenienia, gdy odchylają się one w kierunku pozostałych palców. Doprowadza to do ich deformacji i nieprawidłowego ustawienia wszystkich palców. Najczęściej przyczyna jest noszenie butów w szpic. Pomoc przyniosą żelowe lub gąbkowe kliny międzypalcowe, odpychają one paluch od pozostałych palców. Na paluch można też zakładać Ortegę, czyli specjalny ochraniacz, zapobiegający obcieraniu przez obuwie. Ostroga piętowa to z kolei ostra narośl na kości piętowej. Ogranicza ona swobodne poruszanie się i wywołuje ból. Przyczyna jest stan zapalny w kości pięty. Jej powstawaniu sprzyja nadwaga, noszenie stów na miękkich podeszwach albo na wysokich obcasach. Najlepszym wyjściem jest noszenie butów, które będą amortyzowały nacisk piety na podłoże. Lekarz może też zlecić zabiegi fizykoterapeutyczne. Pomocna jest na przykład fala uderzeniowa przy użyciu ultradźwięków. Kolejną chorobą stóp jest płaskostopie. Potocznie jest nazywane platfusem. Pomóc może chodzenie boso po nierównej powierzchni, trzeba też używać wkładek ortopedycznych.

Szpitale jednego dnia

szpitalePierwsze placówek tego typu mają już dziesięć lat i dobrze działają w systemie ochrony zdrowia. Jednak dziś już ich przyszłość nie jest taka pewna, ponieważ zmieniły się wymagania im stawiane. Najprościej mówiąc by móc podpisać kontrakt z NFZ musza one spełnić bardzo wysokie warunki dotyczące sprzętu, personelu itp. Szpitale, o których mowa w tym artykule mają bardzo dobry sprzęt i zatrudniają wykształcony personel. Są w nich świadczone usług codzienne a nie od czasu do czasu. Właściciele takich ośrodków biorą pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo pacjentów. Szpitale tego typu nie wykonują wszystkich rodzajów zabiegów medycznych. Niektóre z nich wykonują operacje z jednego zakresu inne z innego. W jednym zoperujemy przepuklinę a w innym oko. Operacie w trybie jednego dnia cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. Dzięki nim można uniknąć dłuższego pobytu w szpitalu, co nie jest zbyt miłe. Wykonanie operacji w tym trybie nie zakłóca życia. Operacje takie są tez przeprowadzane u dzieci i osób starszych. O szpitalach takich krąży opinia, że swój dorobek budują na łatwych pacjentach. Chodzi tu przede wszystkim o takie osoby, u których zabieg nie grozi żadnymi powikłaniami. Dlatego też u każdej osoby przed zabiegiem przeprowadza się szereg badań, które mają za zadanie odpowiedzieć na pytanie czy można u niej przeprowadzić zabieg jednego dnia. Jeśli pojawi się jakieś podejrzenie, że może dojść do powikłań i chory będzie musiał być dłużej hospitalizowany to odmawia się tego typu zabiegu. Podstawą funkcjonowania i opłacalności takich szpitali jest kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia. Takich placówek, które mogą utrzymać się bez kontraktu jest bardzo mało. Jednak nie są one traktowane przez NFZ jak placówki publiczne. Szpitale publiczne zazwyczaj dostają kontrakty nieporównywalnie większe. Nie wiadomo, dlaczego tak jest skoro szpitale te operują taniej i fundusz nie musi przy tym ponieść dodatkowych kosztów na długą hospitalizację. Rozporządzenia ministra zdrowia i prezesa NFZ zapewne przyczynią się do upadku części szpitali tego typu. Wymagania są tak duże, że niektóre placówki musiałby w ciągu kilku miesięcy wybudować kompletnie nowe bloki operacyjne. W szpitalach tego typu leczy się ekspresowo. W normalnych taki pacjent leży po zabiegu przez długi czas i praktycznie nic się wokół niego nie dzieje.

Paluch koślawy

paluchCechą charakterystyczną palucha koślawego jest boczne odchylenie pierwszego palca stopy w stawie śródstopno-palcowym oraz szpotawe odchylenie pierwszej kości śródstopia. Mówiąc prościej to paluch „ucieka” w kierunku zewnętrznej krawędzi stopy, a kość śródstopia – wewnętrznej. Powstaje wtedy wypuklenie, które nie jest żadną naroślą na kości, ale jest głową pierwszej kości śródstopia. W tej okolicy pojawia się tzw. bunion, czyli zmieniona zapalnie kaletka stawu, która podrażniana przez obuwie sprawia nam ból. Ale to nie jedyne źródło bólu, a mianowicie ból sprawia naciągnięty i uciskany przez obuwie nerw przebiegający wzdłuż palucha. Konsekwencją dalszej deformacji stopy jest ból, który pojawia się podczas chodzenia w środkowej części stopy, na podeszwie jest to tzw. metatarsalgia i na grzbietach zniekształconych tj. młotkowatych mniejszych palców. Halluks w swym zaawansowanym stadium to nie tylko przekoślawiony paluch, ale również deformacja całej przedniej części stopy. Najskuteczniejszą i jedyną metodą walki z paluchem koślawym jest operacja. Wskazaniem do niej nie jest deformacja stopy a wielki ból przy chodzeniu. A dodatkowy pozytywny efekt takiej operacji to piękne defektów stopy, o których marzy każda kobieta. Są różne metody operowania halluksów, z czego żadna nie jest uniwersalna. Wybór metody zależy od wielu czynników takich jak np. wiek pacjenta, stopnia deformacji, czy uszkodzeń chrząstki stawowej. W 90 proc. przypadków przebieg operacji wygląda następująco: przecina się I kość śródstopia i ustawia się ją we właściwej pozycji. Nowoczesne metody operacji takie jak Szarf, Akin, czy Chevron, nie wymagają nałożenie po zabiegu gipsu, ponieważ przecięte kości stabilizuje się implantami. Jeśli są one wykonane ze stopu tytanu, to nie trzeba ich usuwać, ponieważ są obojętne dla otaczających ją tkanek. Ważne jest również to ze taki implant nie jest przeciwwskazaniem do rezonansu magnetycznego. Istnieją również implanty z materiału biowchłanialnego, ale rzadko są wykorzystywane, ponieważ nie maja stuprocentowej pewności, że się nie rozpuszczą za wcześnie, zanim kość się dobrze zrośnie. Można zastosować również nieoperacyjne metody leczenie, chociaż one nie wyprostują palucha koślawego, ale warto je wypróbować szczególnie w początkowym stadium. Ból śródstopia można złagodzić nosząc wkładkę z pelotą. A na ból palców pomoże nakładka z mikrogumy, która ma za zdanie chronić je przed kontaktem z obuwiem. W bólu pomogą również aparaty typu marcin i ortezy Hallufix korygujące ustawienie palucha, a także fizykoterapia, która zmniejszy stan zapalny, ogólne i miejscowe niestandardowe leki przeciwzapalne oraz terapia manualna.

Jak pokonać tarczycę cz2

medycyna04Zmiany te najczęściej są dość łagodne i można je wyleczyć za pomocą specjalnych środków stosowany doustnie. Oczywiście zmiany złośliwe też są możliwe jednak występują dość rzadko. W takiej sytuacji trzeba zrobić biopsję, da nam to pewność, że zmiany nie są złośliwe. Kobiety często boją się, że tarczyca a raczej jej niedoczynność może być problemem przy ciąży. Mogą one zostać mamą jednak muszą o zamiarze zajścia w ciąże powiedzieć swemu lekarzowi prowadzącemu. Trzeba przez ten czas przyjmować odpowiednie dawki leków by nie doszło do poronienia czy też np. do odklejenia łożyska. Dlatego nie wolno czekać aż się zajdzie w ciąże tylko trzeba o tym zawczasu powiedzieć endokrynologowi. Dla naszego płodu ważny jest szczególnie okres pierwszych 10 – 12 tygodni. W tym okresie, bowiem tarczyca dziecka nie produkuje jeszcze własnych hormonów, płód będzie pobierał je od matki. Jeśli matka nie będzie ich dostarczała razem z lekami to płód może się prawidłowo nie rozwinąć. W nadczynności tarczycy stosuje się między innymi radioterapię, czyli leczenie jodem aktywnym. Podczas terapii otrzymujemy ściśle określoną dawkę jodu. Gromadzi się on wyłącznie w gruczole tarczowym. Komórki odpowiedzialne za nadczynność zostają silnie napromieniowane.

Co nam grozi na wakacjach

medycyna02Jeśli nie będziesz uważać na urlopie to możesz z niego przywieść dokuczliwe infekcje. Jednak nie musi tak być, wystarczy, że będziesz ostrożny. Lato to okres, w którym wzmaga się występowanie infekcji intymnych. Wystarczy się przez kilka dni opalać by naturalna odporność naszego organizmu pod wpływem promieni UV spadała narażając na infekcje. Infekcją sprzyja używanie syntetycznej bielizny oraz brak odpowiedniej higieny osobistej. Infekcje te charakteryzują się pieczeniem i swędzeniem w miejscach intymnych. Jełki występują upławy to mogą one wskazywać na bakteryjną infekcję. Jest t dość groźne, ponieważ zarazki wędrują w górę i po pewnym czasie o ile choroba nie jest leczona mogą zaatakować pęcherz. W tym przypadku konieczne jest leczenie za pomocą antybiotyków. Potem by wrócić do zdrowia i by wspomóc naturalną obronę naszego organizmu trzeba zażywać preparaty, które odbudują naszą naturalną florę bakteryjną. Chodzi tu przede wszytki o środki z pałeczkami kwasu mlekowego. Stany takie trzeba leczyć za wszelką cenę, nieleczone prowadzą do groźnych powikłań takich jak nadżerki a nawet niepłodność. W okresie wakacji możemy też narazić się na choroby związane ze współżyciem. Jedną z groźniejszych chorób jest chlamydia, towarzyszy jej podwyższona temperatura, upławy, nudności ból brzucha i pleców. W leczeniu stosuje się antybiotyki. Kolejnym charakterystycznym dla wakacji zakażeniem jest rzeżączka. Niewiele osób o tym wie, ale można się nią zarazić nawet podczas całowania gdyż bakteria ta bytuje w ślinie. Zaczyna się od bólu brzucha, czasem są dość dyskretne i można ich nie dostrzec. Z czasem bakterii jest coraz więcej i krążą one wraz z krwią po całym naszym ciele. Zaczynają się na skórze rąk i nóg pojawiać grudki i krostki, dochodzi do napalenia stawów. Leczenie trwa około 10 dni i używa się w nim tak jak w poprzednich infekcjach antybiotyków. Możemy też zarazić się rzęsistkiem i wirusem HPV. Zarazki te mogą przetrwać kilka godzin na ręczniku czy też desce sedesowej. Gdy intruz ten dostanie się do naszego ciała to zaczynają pojawiać się upławy o żółtej lub zielonkawej barwie. Leczenie trwa około tygodnia. Z kolei HPV powoduje powstawanie grudek przypominających kalafior na zewnętrznych częściach narządów płciowych oraz w pobliżu odbytu. Przeciwko temu wirusowi można się zaszczepić. W lecie możemy też mieć problem z alergią kontaktową. Jej objawem jest swędzenie zewnętrznych miejsc intymnych, zaczerwienienie, krostki, pęcherzyki oraz zgrubienia. Winne jej są najczęściej środki do higieny i przybory toaletowe.

Nowa metoda pokonania cukrzycy typu 2

leczenie-aktualnosciJest to zabieg chirurgiczny określany nazwą Mini-Gastric Bypass. Wykonano jak dotychczas bardzo dużo takich operacji i przyniosły one bardzo dobry skutek. Ale do końca nie wiadomo jak to działa. Cukrzyca typu 2 jest to ten wariant, w którym ilość wytwarzanej insuliny jest prawidłowa. Pierwsza wersja tej operacji nosiła nazwę Tantalus i przywędrowała do nas za oceanu kilka lat temu. Zarówno jednak i druga metoda została odkryta przy okazji walki z otyłością. Na zabieg mogą być skierowane osoby, które chorują na cukrzycę typu 2 nie dłużej niż 10 lat, przyjmują insulinę i są przeciętnej budowy ciała. Muszą mieścić się też w wieku między 18 a 65 lat. Każdy, kto się zgłosi będzie poddany badaniu kwalifikacyjnemu dopiero ono zadecyduje o dopuszczeniu do operacji. Zarówno badania jak i sama operacja są nieodpłatne. Najbardziej pożądane są osoby o wysokim poziomie peptydu we krwi. Świadczy to o rezerwie trzustkowej. Ważne jest też by w e krwi nie było przeciwciał skierowanych przeciwko komórkom trzustki. Po zabiegu trzeba przestrzegać zaleceń. Trzeba dbać o odpowiednią wagę ciała, wskazana jest dieta i odpowiedni ruch. Trzeba kontrolować ciśnienie i poziom cholesterolu.

Staw skroniowy

532Staw skroniowo-żuchwowy, bo to jest jego pełna nazwa, jest jednym z najbardziej złożonych stawów w naszym organizmie. To dzięki niemu możliwe jest przemieszczanie się żuchwy, szczęki dolnej, co daje nam możliwość żucia. Aby zjawisko to mogło zachodzić w prawidłowy sposób o niezbędne jest prawidłowe ustawienie obu szczęk względem siebie. Obecnie jednak coraz więcej osób narzeka na prace tego stawu. Najczęściej winne są wady rozwojowe, urazy stomatologiczne. Czasem jednak istnieje związek między psychiką a tym zjawiskiem. W reakcji na stres naprężamy nieświadomie dolne mięśnie twarzy, z czasem doprowadza to do przeciążenia stawów i przewlekłego bólu. Tym samym szczęki są przyciskane do siebie i uciskają na stawy powodując tym samym zmiany degeneracyjne. W rezultacie tego może zacząć boleć głowa i kark. Osoby, które mają problem od strony technicznej, powinny trafić do laryngologa, ortodonty lub protetyka. Ważne jest, bowiem oduczenie pacjenta nieświadomego zaciskania mięśni żuchwy. Z pomocą przychodzą szyny okluzyjne, jest to specjalny aparat ortodontyczny. Dzięki temu staje się niemożliwe stykanie szczęk, ale ruszanie żuchwą zostaje przez ten aparat ułatwione. Szyny te należy zakładać na kilka godzin w ciągu dnia i na noc. Podczas snu dzięki aparatowi nie będziemy nieświadomie zgrzytali zębami, co doprowadziło nie tylko do nacisku na staw, ale także do ścierania zębów. Takie zgrzytanie bardzo często zdarza się osobom zestresowanym. Aby ból był zlikwidowany to szyny te trzeba nosić, przez co najmniej trzy miesiące. Jednak to nie wszystko, ponieważ pacjent musi koniecznie nauczyć się radzić sobie inaczej ze stresem niż poprzez zaciskanie szczęk. Wskazane są, zatem techniki relaksacyjne, które podejmą walkę ze stresem. Po zdjęciu aparatu trzeba próbować trzymać szczeki dla od siebie i kontrolować nieświadome ich zaciskanie. Szczeki należy łączyć tylko podczas jedzenia i przełykania. Trzeba też zrezygnować z żucia gumy, a twarde pokarmy ograniczyć do minimum. Najwięcej trzeba jeść potraw miękkich takich jak gotowane warzywa i zupy. Nie bez znaczenia jest też prawidłowa pozycja całego ciała. Plecy musza być wyprostowane, głowa także prosto, wtedy żuchwa znajduje się w neutralnym i właściwym położeniu. Niektóre gabinety oferują kompleksową diagnostykę tego stawu. Przeprowadza się to badanie za pomocą fal radiowych, które współpracują z komputerem, który zapisuje ruchy żuchwy i w ten sposób pozwala określić dokładną przyczynę problemów.

Karmienie piersią

karmienieSkład mleka kobiety jest badany non stop, dzięki czemu co chwilę dowiadujemy się nowych faktów. Wiemy już od lat, że jest to najbardziej ceniony pokarm. Specjaliści twierdzą, że do końca pierwszej płowy życia maluch jest to optymalny dla niego pokarm wystarczający do jego prawidłowego rozwoju. Jedyne, co to w tym okresie zależnie od klimatu powinno się ten pokarm uzupełniać w witaminy K i D3. Pokarm u kobiety nie jest cały czas taki sam i zmienia się w raz z wiekiem dziecka. W pierwszych dniach życia dziecka jest to gęste mleko potocznie nazywane siarą zawiera on przede wszystkim białko i przeciwciała. Potem zależnie od czasu zmienia się wszystko jedynie cykl jest ten sam. Na początku leci pokarm bardzo wodnisty, który zaspokaja pragnienie, między innymi, dlatego też nie ma potrzeby podawania dziecku napojów. Potem zaczyna płynąć gęstniejesz mleko z większą ilością tłuszczów, białek i cukrów. Dlatego ważne jest by nie karmić zbyt krótko. Musisz też widzieć, że w noc mleko jest kilka razy bardziej kaloryczne niż w dzień. Dzięki temu zaleca się budzić dziecko na nocne karmienie by zapewnić optymalne warunki dla jego wzrostu. Dziecko w pierwszym okresie karmi się na żądanie, potem trzeba cały proces tak ustawić by karmienie wypadało mniej więcej, co trzy godziny. Jak już wspomniałem mleko matki ma bardzo dużo składników, w tym immunoglobuliny, które znacznie zwiększają odporność dziecka. Mleko te obniża też ryzyko otyłości, dodatkowo też cały ten proces wiąże mocno matkę i dziecko. W momencie karmienia organizm matki produkuje oksytocynę, to hormon, który wywołuje uczucie przywiązania i czułości. Dzięki temu można pokonać dolegliwości fizyczne i psychiczne. A przecież często takie objawy występują po porodzie. Według najnowszych badań nawet, jeśli przyjmujemy leki na receptę podczas karmienia to nie powinno się tego procesu przerywać. Gdy tak zrobimy to dziecko nagle staje się odcięte od matki a to zmniejsza jego odporność i to strasznie drastycznie. Karmienie wyzwala też u matki odpowiedzialne za regenerację hormony, wpływa to na efektywne obkurczanie się macicy po porodzie. Ma to też wpływ na to, że szybciej wrócimy do dawnej sylwetki. Jeśli nie karmisz piersią to już na trzy tygodnie po porodzie zacznij brać pigułki antykoncepcyjne. W przeciwnym wypadku jest ryzyko, że wystąpi jajeczkowanie. Jeśli rodziłaś naturalnie to na kolejną ciążę poczekaj 6 miesięcy, jeśli miałaś cesarskie cięcie to poczekaj nawet rok. Jeśli do ciąży dojdzie szybciej to organizm kobiety będzie obciążony a przecież jest on już wycieńczony po poprzedniej ciąży.

Diagnostyka serca

serce12Mięsień ten pracuje całą dobę tłocząc krew przez nasz organizm. Dzięki temu krew dostarcza niezbędne substancje do najdalszych części naszego ciała. Jednym z podstawowych badań tego nar narządu jest EKG. Skrót ten oznacza elektrokardiogram, dzięki niemu możemy wykryć przerost komór serca, przeciążenie tych części serca oraz wady zastawek. Dzięki niemu rozpoznamy niedokrwienie, a to zobrazuje nam przebyte zawały. Podczas tego badania leżymy na wznak i do ciała mamy przyczepione specjalne elektrody. Impulsy z nich wędrują do specjalnego aparatu który zapisuje czynności serca. Często też przeprowadza się to badanie w ruchu, wtedy pacjent znajduje się na bieżni lub na rowerku. Rodzajem elektrokardiogramu jest EKG Holrtera odpowiada on za wykrycie zaburzeń pracy serca. Ten typ badania trwa jedną lub dwie doby, rzez ten czas pacjent ma podpięte do swego ciała elektrody a wynik jest zapisywany an bieżąco w pamięci. Pacjent podczas tego czasu zapisuje czynność jaki aktualnie wykonuje i momenty w których pojawiają się dolegliwości. Innym sposobem diagnozowania tego narządu jest Echokardiografia, popularne badanie to nazywa się echem serca. Dzięki niemu można wykryć wady serca zarówno wrodzone jak i nabyte. Najpierw pacjentowi smaruje się klatkę specjalnym żelem a następnie przykłada się do niej głowicę USG. Na monitorze pokazuje się obraz który może zostać oceniony przez lekarza. Bierze się on z przerobienia ultradźwięków które odbijają się od serca. Kolejnym badaniem serca jest koronarografia. Badanie to wykonuje się w celu wykrycia zatorów i zwężeń w tętnicach. Dlatego jest ono stosowane u osób z chorobą wieńcową. Pacjentowi aplikuje się znieczulenie miejscowe, następnie poprzez nacięcie w udzie wprowadza się cewnik do tętnicy. Za jego pomocą wpuszcza się kontrast, on rozpływa się w sercu i jego najbliższych naczyniach a to wszystko widać na badaniu RTG. Badanie to odpowie na pytanie na jaki zabieg ma być pacjent wysłany. Czasem wystarczą leki, czasem poszerzenie naczyń a czasem zabieg chirurgiczny. Jeśli pacjent nie chce poddać się koronarografii to może zdecydować się na scyntygrafię. Badanie polega na przeprowadzeniu próby wysiłkowej oraz na podaniu do organizmu izotopu promieniotwórczego. Promieniowanie jest pochłaniane przez serce a następnie oddawane przez nie do kamery która rejestruje je i przez to obraz serca. Bardzo dokładny obraz stanu naszego serca, jego budowy, funkcji komór o zastawek da nam rezonans magnetyczny. Podczas badania pacjent znajduje się w tunelu. A jego organizm jest poddawany polu magnetycznemu dzięki temu uzyskuje się jego obraz na monitorze.

Cytologia

cytologia2Jest to bardzo ważne badanie, mimo tego często jest lekceważone przez panie. Pierwszy raz cytologię trzeba wykonać najpóźniej trzy lata po rozpoczęciu współżycia. Jeżeli wyniki trzech kolejnych badań są prawidłowe to kobiety, które przekroczyły 30 lat mogą być badane, co dwa – trzy lata. Taka częstotliwość pozwoli na prawidłową kontrolę nad stanem zdrowia. W naszym kraju obowiązuje program wczesnego wykrywania raka szyjki macicy. Przeznaczony on jest dla kobiet w wieku od 25 do 59 lat, musza on być ubezpieczone i w ciągu ostatnich trzech lat nie wykonywały badania cytologicznego. Jeśli nie mieścisz się w tym przedziale wiekowym to możesz skorzystać z cytologii w ramach porady udzielonej przez lekarza specjalistę. Jeżeli dana kobieta znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka to badanie powinno być wykonywane częściej. Specjaliści są zdania, że gdyby każda kobieta raz w życiu poddała się badaniu to ryzyko zachorowania an raka szyjki macicy spadło by o 40 procent. Na badanie nie trzeba się przygotowywać w żaden szczególny sposób. Jednak najlepiej się na nie udać przynajmniej dwa dni po ostatnim krwawieniu. Materiał, który jest pobrany od kobiety ocenia się za pomocą systemu Bethesa albo też starsza pięcio stopniową metodą. Metoda pierwsza określa czy wymaz, jaki został pobrany zawiera wystarczająca ilość materiału do poprawnej oceny. System ten stwierdza też ogólnie czy obraz cytologiczny jest prawidłowy czy nie. W systemie Papanicolau zmiany określa się stopniami. Stopień pierwszy to prawidłowe komórki, stopień drugi to oprócz prawidłowych komórek widoczne są też te zapalne. Stopień trzeci to widoczne nieprawidłowe komórki z cechami dysplazji komórkowej. Stopień 4 i 5 to obecność komórek nowotworowych. Wiele zależy od lekarza, ponieważ stwierdzono w 33% przypadków badań cytologicznych, jakie zostały przeprowadzone w zeszłym roku, że wymaz pobrany został dopuszczony do badania warunkowo. Chodzi o to, że nie był on prawidłowo pobrany lub został źle przenosiny na szkiełko laboratoryjne. Nawet dziś zdarza się, że lekarz pobiera wymaz wacikiem zamiast szczoteczką i nieumiejętnie przenosi je na szkiełko lub też źle przechowuje. Dlatego też system oceniania Bethesda określa czy materiał jest dopuszczony do badania. Jeśli nie to lekarz będzie musiał powtórzyć badanie na własny koszt i NFZ za nie zapłaci. Szacuje się też, że u jednej na dziesięć pań wynik u jednego specjalisty wyjdzie inny niż u innego. Sytuacja jest wiec groźna, bo można pobrać źle próbkę i źle ocenić stan zdrowia pacjentki.